Lagere ontslagvergoedingen als gevolg van aanpassing kantonrechtersformule
De Kring van Kantonrechters heeft op 30 oktober 2008 besloten de sinds 1996 bestaande kantonrechtersformule aan te passen. De kantonrechtersformule geldt als basis voor de vaststelling van de vergoeding bij ontbinding van de arbeidsovereenkomst.
Op basis van de huidige kantonrechtersformule wordt de ontslagvergoeding berekend door het aantal dienstjaren (factor A) te vermenigvuldigen met het bruto maandsalaris (factor B) en met een factor C. Bij het bepalen van de dienstjaren wordt rekening gehouden met de leeftijd van de werknemer. Zo tellen de dienstjaren bij de betreffende werkgever tot de leeftijd van 40 jaar voor 1, van 40 tot 50 voor 1½ en vanaf 50 jaar voor 2. Door middel van de factor C worden de bijzondere omstandigheden van het geval meegewogen, uitgedrukt in een cijfer. Het cijfer is in beginsel 1, als de reden voor de beëindiging van het dienstverband niet aan één van beide partijen te verwijten valt en niet in de risicosfeer van de werknemer valt en zich verder geen bijzondere omstandigheden voordoen. In de praktijk schommelt die C meestal tussen 0 en 2.
Wijziging vaststelling aantal dienstjaren
Vanaf 1 januari 2009 gaan de kantonrechters een andere formule hanteren voor het vaststellen van de vergoeding. De kantonrechtersformule zelf blijft in stand. Het aantal dienstjaren wordt echter anders vastgesteld. Dienstjaren tot de leeftijd van 35 jaar tellen in de toekomst voor ½, van 35 tot 45 jaar voor 1, van 45 tot 55 jaar voor 1½ en vanaf 55 jaar voor 2. De achterliggende gedachte daarbij is dat de arbeidsmarktpositie gewijzigd is en met name jongeren een verbeterde positie op de arbeidsmarkt hebben.
Meer aandacht voor arbeidsmarktpositie en financiële positie van de werkgever
De kantonrechters willen in de C-factor meer aandacht geven aan bijzondere omstandigheden zoals de arbeidsmarktpositie van de werknemer en de financiële positie van de werkgever. Zo heeft een werknemer die door zijn werkgever in staat is gesteld door cursussen en dergelijke zijn kennis bij te houden en uit te breiden minder financiële bescherming nodig, zo stellen de kantonrechters. Dit omdat hij dan een stevigere positie op de arbeidsmarkt heeft ten opzichte van zijn collega die dergelijke cursussen niet heeft gevolgd. Ook heeft een werknemer die werkzaam is in een branche waarin een groot gebrek is aan personeel minder bescherming nodig dan een werknemer werkzaam in een branche waarin al veel werkloosheid heerst.
Verder willen de kantonrechters meer dan nu rekening houden met de financiële positie van de werkgever. De werkgever moet dan wel met jaarstukken en onderbouwde prognoses kunnen aantonen dat een volgens de formule berekende vergoeding voor hem onbetaalbaar is.
Oudere werknemers
Een andere wijziging betreft de werknemer voor wie het pensioen al in zicht komt. Op basis van de oude regeling mocht de vergoeding niet hoger zijn dan de verwachte inkomstenderving tot de pensioengerechtigde leeftijd. In de praktijk leverde de uitleg van deze bepaling nog al eens moeilijkheden op omdat de pensioengerechtigde leeftijd niet per definitie de 65-jarige leeftijd is. De kantonrechters hebben besloten voortaan bij het vaststellen van de vergoeding van oudere werknemers rekening te houden met de leeftijd waarop zij naar verwachting met pensioen zouden zijn gegaan als de ontbinding er niet tussendoor was gekomen.
Regeling voor korte arbeidsovereenkomsten
Nieuw is dat een afzonderlijke regeling wordt opgenomen voor arbeidsovereenkomsten die binnen 2 jaar worden ontbonden. Indien een overeenkomst voor bepaalde tijd zonder tussentijdse opzegmogelijkheid wordt ontbonden, dan is de vergoeding in beginsel gelijk aan het salaris voor de resterende duur van de arbeidsovereenkomst. In gevallen waarin geen tussentijdse opzegclausule in de arbeidsovereenkomst is opgenomen, wordt de vergoeding op de normale wijze berekend.
De nieuwe formule zal naar alle waarschijnlijkheid per 1 januari 2009 ingaan. De definitieve tekst zal in de loop van november bekend worden gemaakt. Wij houden u op de hoogte!